Frétt
Vel heppnuð Veðramót
Veðramót - 4.stjörnur. Morgunblaðið.
Vel heppnuð Veðramót raðar sér umsvifalaust í þröngan hóp bestu mynda okkar stuttu kvikmyndasögu, að mati gagnrýnanda. Leikstjóri og handritshöfundur: Guðný Halldórsdóttir. Kvikmyndataka: Sven Krövell. Tónlist: Ragnhildur Gísladóttir. Leikmynd: Toni Zetterström. Búningar: Rebekka A. Ingimundardóttir. Klipping: Stefanía Thors. Hljóð: Pétur Einarsson.
Leikstjóri og handritshöfundur: Guðný Halldórsdóttir. Kvikmyndataka: Sven Krövell. Tónlist: Ragnhildur Gísladóttir. Leikmynd: Toni Zetterström. Búningar: Rebekka A. Ingimundardóttir. Klipping: Stefanía Thors. Hljóð: Pétur Einarsson. Upptökustjóri: Kristín Pálsdóttir. Aðalleikendur: Hilmir Snær Guðnason, Tinna Hrafnsdóttir, Atli Rafn Sigurðarson, Jörundur Ragnarsson, Ugla Egilsdóttir, Björn Hlynur Haraldsson, Hera Hilmarsdóttir, Baltasar Breki Baltasarsson o.fl. 102 mínútur. Framleiðandi: Halldór Þorgeirsson. Kvikmyndafélagið Umbi. Ísland. 2007.
EF einhver hefur reiknað með Veðramótum sem afsprengi umræðunnar um djöfulskapinn sem viðgekkst innan veggja vistheimila ríkisins verður sá hinn sami fyrir vonbrigðum. Kvikmyndagerðarmennirnir hafa ekki fallið í þá gryfju að búa til krassandi útrýmingarbúðamynd; Veðramót fjalla um gott fólk sem ræður ekki við aðstæðurnar og unglinga rænda sakleysinu. Illskan er vissulega til staðar og lúrir í baksýn þar sem hún líkamnast í löggunni/fóstranum líkt og hræsnin og blinda þjóðfélagsins í íbúum plássins og sálfræðingurinn er holdgervingur sofandaháttar kerfisins. Erfitt er að hemja Veðramót undir ákveðna grein, það má skilgreina hana sem hrollvekju, harmleik, sálfræðilega spennumynd; fyrir mér er hún firnagott mannlegt drama og það þarf enginn að verða fyrir vonbrigðum.
Kvikmyndagerðarkonan Guðný Halldórsdóttir kynntist persónulega innviðum slíkra stofnana fyrir "vandræðaunglinga" og byggir handritið örugglega á þeirri lífsreynslu að talsverðu leyti.
Sögusviðið er vistheimilið Veðramót, sem stendur fjarri alfaraleið norður í landi. Breytingar standa yfir á rekstrinum, gamli forstöðumaðurinn (Jóhann Sigurðarson) er að láta af störfum og við taka þrír reykvískir hippalingar. Þau Blöffi (Hilmir Snær), Selma (Tinna) og Hálfdán (Atli Rafn) ákveða að byrja á heimsbyltingunni á útnáranum, – volkaðar, ungar sálir vistheimilisins sjálfsagt meðfærilegir lærisveinar.
Annað kemur á daginn, vandræðagemsarnir eru sannarlega í vondu ástandi, en nýju gæslumennirnir reka sig fljótlega á að þeir eru ekki í frelsarahlutverkum, mussan ekki rétti stakkurinn. Við þeim blasa krakkar sem búið er að skaða, oftast af þeim sem síst skyldi – þótt þau eigi það sameiginlegt að vera undir lögaldri. Hér dugar skammt að þylja upp úr Rauða kverinu og hippahugsjónirnar reynast álíka dáðlaust meðferðarúrræði. Þremenningarnir eru í síst betri aðstöðu en ungmennin og umhverfið sem þau eiga að bæta, krakkarnir strembnir og faglegur stuðningur frá yfirvöldum lítill sem enginn.
Guðný sýnir betur en nokkru sinni áður að hún kann bæði að búa til góða sögu og segja hana af tilgerðarlausri og óþvingaðri sögumennsku. Hún byggir upp Veðramót af hreinni kúnst, gefur áhorfendum mátulega mikið í skyn til að halda þeim föngnum frá upphafi til enda. Hefur frásögnina í samtímanum, spólar síðan til baka um þrjá áratugi, til "hippaáranna" sem eru aðaltímasviðið, snýr svo aftur til nútímans undir lokin. Ég var örlítið smeykur þegar líða tók á seinni hlutann um að hún væri að sigla í strand með persónurnar og endinn, akkillesarhæl íslenskra bíómynda. Það er ekki auðvelt að finna vörðurnar í gjörningaveðrinu sem hún hefur magnað upp umhverfis persónur sínar, nánast öll sund lokuð til að ná viðunandi og vitrænum sögulokum. Guðný tapar aldrei áttunum og lokakaflinn rökréttur og snjall. Skilur við mann í þungum þönkum yfir hryllingnum sem átti sér stað og fréttir berast af að sé því miður enn í gangi. Efnið er raunalegt en hún gleymir ekki húmornum, Veðramót er full af fyndnum tilsvörum og uppákomum í bland við næðinginn. Þetta eru vandmeðfarin og metnaðarfull efnistök en lukkast svo vel að maður er hjartanlega sáttur við árangurinn.
Vandræði unglinganna sem er holað niður á þessum veðramótum lífsins eru gömul og ný. Heimilisofbeldi, kynferðisleg misnotkun, sifjaspell, óregla; ógæfu vistmanna má rekja til þeirra sem áttu að hlúa að þessum viðkvæma gróðri, en brugðust. Veðramót veltir samhliða fyrir sér erfiðleikum gæslumannanna, sem eru skapaðir með nokkru skáldaleyfi (munum að Veðramót er dramatíseruð lífsreynsla, ekki heimildarmynd), en lýsingin er sláandi og sýnir hversu auðveldlega þeir geta orðið fórnarlömb aðstæðnanna. Nokkuð sem vert er að velta fyrir sér.
Veðramót er ánægjuleg upplifun því það er svo vel farið með viðkvæmt efnið, gætt hófsemi og smekkvísi sem gerir hana að heilsteyptu verki og frábærri afþreyingu sem hittir áhorfandann í hjartastað. Hún raðar sér umsvifalaust í þröngan hóp bestu mynda okkar stuttu kvikmyndasögu. Tæknivinna er góð og tónlistin, bæði frumsamin og gamla hippamúsíkin sem svífur yfir vötnunum, á ríkan þátt í að skapa rétta andrúmið. Kvikmyndatakan er framúrskarandi, hrikaleg fegurð eyðibyggðarinnar undir Jökli er gerð að vel viðeigandi ramma utan um magnþrungið efnið.
Leikurinn er enn ein rósin í hnappagat Veðramóta, nánast hvergi veikan punkt að finna. Það væri ósanngjarnt að taka einn leikara fram fyrir annan, allir viðra sínar bestu hliðar. Þeir sjóuðu njóta reynslunnar og nýliðarnir lofa góðu, en það skiptir líka sköpum að leikaravalið er fullkomlega óaðfinnanlegt í stóru sem smáu. Aðdáunarverð eru t.d. litbrigðin hjá Hilmi Snæ, búraháttur Jóhanns sem forstöðumaðurinn fyrrverandi og lögguskepnan sem verður til í höndum senuþjófsins Þorsteins Bachmanns. Vonandi eiga sem flestir eftir að njóta frábærrar myndar og úrvals afþreyingar. Eddan hefur fundið arinhillurnar sínar í ár.
Morgunblaðið - Sæbjörn Valdimarsson